
Oordeelsvorming
- 25. - Oordeelsvorming -
-
- Bij oordeelsvorming spelen tijd, verstoringen en (on)duidelijkheid een grote rol. Je kunt daarom je vermogen om te oordelen al sterk verbeteren door te zorgen voor deze randvoorwaarden. Suggesties in dit verband zijn:
- Plan bewust tijd in, zowel voor afweging van consequenties als voor het verzamelen van relevante informatie en de analyse daarvan.
- Zorg ervoor dat je niet wordt gestoord als je de informatie aan het analyseren bent.
- Laat je niet onder druk zetten om te besluiten zonder een goede oordeelsvorming. Bij oordeelsvorming gaat het namelijk om het proces dat voorafgaat aan het nemen van het besluit. Meld dat je meer tijd nodig hebt om een goede beslissing te kunnen nemen, maar benoem wel het tijdstip waarop je je beslissing bekend zult maken.
- Maak het proces van de oordeelsvorming duidelijker. Gebruik bijvoorbeeld een stappenplan met de volgende controlepunten: heb je voldoende informatie, is deze voldoende geanalyseerd op haalbaarheid en risico’s, zijn er voldoende alternatieven onderzocht, zijn de consequenties van de diverse alternatieven voldoende in beeld. Pas dan kun je een oordeel vormen. Modellen zoals de SWOT-analyse (sterkte, zwakte, kansen en bedreigingen) kunnen hier ook goede diensten bewijzen als ondersteuning.
- Als je de neiging hebt om je oordeel te snel te laten beïnvloeden door anderen, zorg dan voor een duidelijke scheiding tussen je eigen oordeel en dat van anderen. Benoem eerst zelf álle feiten en je beoordeling ervan en laat anderen daarna pas hun mening geven. Door sterk de feiten te benadrukken leer je tevens dat deze de belangrijkste grondslag vormen voor de (objectieve) oordeelsvorming.